Yaşam Döngüsü Analizi nedir?

Yaşam Döngüsü Analizi (Life Cycle Analysis), son zamanlarda kaynakların kullanımı, sanayi sonrası çevreye verilen emisyon ve atıkların bertarafı konusundaki çalışmalara yön vermektedir. Bir ürünün tüm yaşamı boyunca çevreye olan etkilerini değerlendirme işlemi olarak tanımlanabilecek Yaşam döngüsü analizi, eldeki mevcut imkanların en etkili şekilde kullanımını sağlamanın yanında ürünün çevreye olan etkilerinden doğacak yükümlülükleri de azaltmayı hedefler. Yaşam döngüsü analizinde temel aşamalar şunlardır:

Yaşam Döngüsü analizi ile sanayi-çevre ikileminde pratik çözümler üretilirken, “önce insan” odaklı birçok çevre sorununun da çözülmesi için anahtar çalışmalar önerilmektedir. Yaşam döngüsü analiz yönteminin insan ve çevre arasında “beşikten mezara kadar” (cradle-to-grave) bir bilançoya ulaşması da oldukça önemli bir kriter olarak değerlendirilebilir. Evsel ve endüstriyel atıklardan oluşan kirliliğin doğru ve sağlıklı bir biçimde berteraf edilmesi için de formüller üreten Yaşam Döngüsü Analizi Yöntemi'nde, katı atıkların toplama-taşınma-değerlendirme ve yok edilme aşamaları da değerlendirilmektedir.

Neden önemlidir?

Son yıllarda hem ülkeler hemde müşteriler kullandıkları ürünlerin çevreye olan etkileri konusunda çok hassas olmaya başlamışlardır. EMAS, BS ve ISO 14000 gibi kalite standartları çevre yönetim sistemlerinde sürekli iyileştirmeler talep etmektedirler.  Yaşam döngüsü analizi bu tür taleplere cevap vermenin en kolay ve etkili yoludur.
Bunun yanında yaşam döngüsü analizi halihazırda birkaç ülkede aktif olan ve Avrupa çapında da uygulamaya alınan eco-labelling  projesine temel teşkil etmiştir. Ürünlerinize bu etiketi koyabilme hakkına sahip olabilmek için üretim esnasında kullanılan proseslerin detaylarının ıncelenmesi, üretim ve kullanım aşamalarında enerji tüketimi ve ne miktarda ve ne tür bir atık oluştuğunu bilmeniz gerekir. Bu aşamada yaşam döngüsü analizi yapılması kaçınılmaz olmaktadır.

Bilindiği gibi tüm ürünlerin çevreye bir etkisi vardır. Fakat bazı ürünler diğerlerine göre daha fazla doğal hammadde kullanır, daha çok kirlenmeye sebep olur yada diğerlerine oranla daha çok atık yaratırlar. Çevreye etkisi az olan ürünler için bile yaşam döngüsü analizi, üretim ve kullanım aşamalarında kirliliğe sebep verebilecek, yüksek enerji ve hammadde gereksinimi olan aşamaları belirlemeye yardımcı olur. Üretim aşamalarını detaylara bölmek, sınırlı olan hammaddelerin en etkin kullanımını sağlamanın yanında bunların sürdürülebilir hammadde kaynakları ile gerektiğinde değiştirilmesine olanak sağlar.